Таулы Маңғыстаудың неолит ескерткіштері (2018-2019 жж. материалдары)

Аңдатпа

1966-1969 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясының Қ.И. Сәтбаев атындағы Геология
ғылымдары институтында А.Г. Медоевтың жетекшілігімен Манғышлак кешенді экспедициясының
палеолит отряды Маңғыстау түбегінде тас дәуірінің зерттеуін жүргізді. Шахбагат шатқалындағы
Сарыташ шығанағының жағалауындағы танымал палеолит ескерткіштерінен басқа, ол Батыс
және Шығыс Қаратау жоталарының бойындағы Шаир, Тұщыбек, Онда және басқа да тау
оазистеріндегі неолиттік жерлерді зерттеді. А.Г. Медоев оларды Қазақстан аумағында
микролит мәдениетінің ең алғашқы іздері деп санады. Зерттеушінің мезгілсіз қайтыс болуына
байланысты бұл ескерткіштердің материалдары ғылыми айналымға енгізілмеді. Тас дәуірінің
басқа зерттеушілері Маңғыстаудың таулы бөлігінде жұмыс істемеген. Гранттық тақырып
аясында А.Г. Медоевтың археологиялық мұрасының зерттеу міндеттерінің бірі ескерткіштер мен
жердегі тас артефактілерді жинау пункттерін оқшаулау, жаһандық позициялық жүйеде олардың
координаттарын анықтау, анықталған ескерткіштерді одан әрі зерттеу мүмкіндігін бағалау
болды. 2018-2019 жылдардағы зерттеулер Тұщыбек, Онда, Шайыр, Шеката ескерткіштеріне
назар аударылды. Мақалада тас жәдігерлер, олардың ішіндегі ең маңыздыларының суреттері
сипатталған. Ескерткіштер толығымен жойылды. Таулы Маңғыстаудың неолиті туралы ақпараттың
жалғыз дерегі – А.Г. Медоевтың әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дағы Қазақстан палеолит дәуірі
музейінің қорында сақталған коллекциясы.