ҚАЗАҚСТАНДА ОРТА БІЛІМ БЕРУ ІСІНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ (1950-1980 жж.)

Аннотация

Мақаланың мақсаты – 1950-1980 жж. Қазақстандағы орта білім беру ісінің даму тарихын зерттеу арқылы арқылы бүгінгі қазақстандық орта мектептердің негізінің қалыптасуына ықпал еткен тарихи оқиғалар мен әртүрлі реформалардың маңыздылығына талдау жасау. Зерттеудің жаңалығы КСРО халықтары арасында орта білім беру ісін ұйымдастырудың деңгейі мен әдістеріндегі ортақ және өзгешелікті анықтау негізінде орта білім беру ісінің барысы салыстырмалы талдаумен анықталды. Мақалада, 1950-1980 жж. жалпыға міндетті орта білім беру ісін жақсарту мақсатында қабылданған реформалар қарастырылды. Зерттеу барысында аталған кезеңдегі орта білім беру ісінің зерттелуі мен ғылымдағы орны айқындалып, оның халық-ағарту ісіндегі орны мен қызметі анықталды. Нәтижесінде Қазақстанның орта білім беру ісінің даму тарихы бүгінгі көзқарас тұрғысынан зерделенді. Аталған кезеңдегі Қазақстан республикасының орта білім беру жүйесін зерттеу арқылы орталықпен халыққа білім беру саласында қабылданған реформалары нәтижесінде өзгеріске түскендігі жан-жақты сараланды. Сонымен қатар, мақалада жалпыға міндетті орта білім беру жүйесін қалыптастыруға бағытталған мәдени-ағарту саласындағы реформалардың 1950-1980 жж. қабылдануы еліміздің бүгінгі таңда қалыптасқан жүйелі орта мектептердің қалыптасуына негіз болғандығы қарастырылған.

Зерттеу барысында КСРО үшін орта білім беру ісіне қатысты реформаларды қабылдау одақ көлемінде бір жүйеге келтірілген білім беру жүйесін басқару мен бақылау арқылы коммунистік идеологияның халықтар арасында бірыңғай насихатталуы ескерілді. КСРО-да жаппай индустрияландыру барысында өнеркәсіптің бірнеше жаңа салалары құрылды және барлық салалардағы өндіріс ауқымы бірнеше еседен ондаған есеге айтарлықтай ұлғайды. Бұл елдегі орта кәсіби білімді дамытуды ілгерлетті. Оған қоса Ұлы Отан соғысынан кейінгі кадрлық шығынның орнын толтыру қажет болды. Оны шешу мақсатында ел жастарын орта арнаулы білім алуға ынталандыру бірінші жолға қойылды.