Таулы Маңғыстаудың неолит ескерткіштері (2018-2019 жж. материалдары) (Journal of history-rus, 2020)
1966-1969 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясының Қ.И. Сәтбаев атындағы Геологияғылымдары институтында А.Г. Медоевтың жетекшілігімен Манғышлак кешенді экспедициясыныңпалеолит отряды Маңғыстау түбегінде тас дәуірінің зерттеуін жүргізді. Шахбагат шатқалындағыСарыташ шығанағының жағалауындағы танымал палеолит ескерткіштерінен басқа, ол Батысжәне Шығыс Қаратау жоталарының бойындағы Шаир, Тұщыбек, Онда және басқа да тауоазистеріндегі неолиттік жерлерді зерттеді. А.Г. Медоев оларды Қазақстан аумағындамикролит мәдениетінің ең алғашқы іздері деп санады. Зерттеушінің мезгілсіз қайтыс болуынабайланысты бұл ескерткіштердің материалдары ғылыми айналымға енгізілмеді. Тас дәуірініңбасқа зерттеушілері Маңғыстаудың таулы бөлігінде жұмыс істемеген. Гранттық тақырыпаясында А.Г. Медоевтың археологиялық мұрасының зерттеу міндеттерінің бірі ескерткіштер менжердегі тас артефактілерді жинау пункттерін оқшаулау, жаһандық позициялық жүйеде олардыңкоординаттарын анықтау, анықталған ескерткіштерді одан әрі зерттеу мүмкіндігін бағалауболды. 2018-2019 жылдардағы зерттеулер Тұщыбек, Онда, Шайыр, Шеката ескерткіштеріненазар аударылды. Мақалада тас жәдігерлер, олардың ішіндегі ең маңыздыларының суреттерісипатталған. Ескерткіштер толығымен жойылды. Таулы Маңғыстаудың неолиті туралы ақпараттыңжалғыз дерегі – А.Г. Медоевтың әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дағы Қазақстан палеолит дәуірімузейінің қорында сақталған коллекциясы.