(untitled) (Journal of history-rus, 2022)
ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында әлемдік империализмнің шарықтау шегіне жетуі дүние жүзінде үлкен беделге ие болған империялардың сыртқы саясатының бағыттарын өзгертіп, тіпті барынша құбылтып отырды. Әрбір империя өзінің сыртқы саясатында сан түрлі бағыттар бойынша сырт елдермен байланыстар орнатты. Солардың бірі ретінде – Осман империясының Орта Азиядағы сыртқы саясаты мен оған негізделген рухани-идеологиялық бағыттарын көрсетуге болады. ХІХ-ХХ ғасырлардың тоғысында тілі мен діні, руханияты мен мәдениеті бір саналған түркі халықтарының бірлігі идеясы тек қана рухани-мәдени тұрғыдан ғана емес, сонымен бірге саяси- идеологиялық жағынан да маңызды болды. Мақалада, Осман империясының Орта Азиядағы саясатының идеологиялық бағыттары мен оның саяси мәні мен мазмұны қарастырылады. Осман империясы тарапынан жүргізілген Ислам бірлігі мен Пантүркизм идеологиясына негізделген «Түркі бірлігінің» саяси идеясының тарихы зерттеледі. Әлемдік тарихнамада «Пантүркизм» деген атқа ие болған идеологиялық ағымның бастамасы болып табылатын рухани-мәдени бірлесудің саяси қырын көрсету мақаланың басты міндеттерінің бірі саналады. Сонымен қатар, Түркияның Орта Азияның мұсылман халықтары арасында панисламистік саясаты көрсетіліп, оған ғылыми талдау жасалады. Түйін сөздер: Орта Азия, Түркістан, Осман империясы, Пантүркизм, Сыртқы саясат, Саяси процестер.