Көшпелілердің саяси құрылымы: тарихнамалық сараптау

Зере Майданали Майданали

Abstract


Мақалада көшпелі қоғамның саяси – әлеуметтік институттарын қалыптастыру мәселесіне әртүрлі концептуалдық негіздер мен келістер қарастырылады, сондай-ақ заманауи тарих ғылымының зерттеу парадигмаларына тарихнамалық шолу жасалады. Заманауи тарихнаманы көшпелі қоғамдардың саяси ұйымдастырылуының дамуы мен трансформациясы мәселелері бойынша сараптау нәтижесінде көшпелі бірлестіктердің дамуы мен эволюциясы номадтық жүйе қызметінің ұқсас және ерекше белгілерімен жалғасқандығы көрсетіледі.
Көшпелі бірлестіктердің саяси құрылымның өміршеңдігі және қызметі проблемалары бойынша пікірталастар мен концептуалды келістер қазіргі ғылымда әртүрлі зерттеу тәжірибесі бар екендігін көрсетті. Тарихты түсінудің теориялық негіздеріне жаңартылған, сыни көзқарасты көшпелілердің саяси құрылымның тарихи негіздермен астастыра зерделу ғана тарихи ғылымда жаңа жағдайларда зерттеулерге мүмкіндіктер береді.

В статье освещаются различные концептуальные положения и подходы к проблеме формирования социально-политических институтов кочевого общества, представлен историографический обзор исследовательских парадигм современной исторической науки. Анализ современной историографии по проблемам развития и трансформации политической организации кочевых обществ показал, что развитие и эволюция кочевых объединений сопровождались сходными и особенными чертами функционирования номадной системы. Дискуссии и концептуальные подходы современной науки выявили разные исследовательские практики по проблемам существования и функционирования политических структур кочевых объединений. Только критически обновленное отношение к теоретическим основам понимания истории в сочетании с новыми подходами к изучению исторических основ политической структуры кочевников создает новую ситуацию в исторической науке.

 

The article highlights the different conceptual positions and approaches to the problem of the formation of social and political institutions of nomadic society, presents historiographical review of research paradigms of modern historical science. Analysis of modern historiography on the development and transformation of the political organization of nomadic societies showed that the development and evolution of nomadic societies was accompanied by similar features and special migratory habits of functioning of the system. Discussion and conceptual approaches of modern science have revealed different research practices on the existence and functioning of political structures of nomadic groups. Only critical updates related to the theoretical basis for understanding history, combined with new approaches to the study of the historical foundations of the political structure of the nomads, creates a new situation in historical scholarship.


Keywords


көшпелілер, мемлекет, ғылыми тұжырымдар, қала, көсем, империя. кочевники, государство, научные парадигмы, город, вождизм, империя.nomads, state, the scientific paradigm, the city, leadership, empire.

Full Text:

PDF (Russian)

References


Куббель Л.Е. Очерки потестарно – политической этнографии. – М., 1988.

Голден П. Кипчаки средневековой Евразии: пример негосударственной адаптации в степи//Монгольская империя и

кочевой мир. Улан-Удэ, 2004. С. 111.

Fried M.H. The Evolution of Political Society: an essay in political anthropology. New York. 1967.

Флетчер Дж. Средневековые монголы: экологические и социальные перспективы// Монгольская империя и кочевой

мир. Введение. Улан-Удэ, 2004.

Барфилд Т. 2009, 38-39 Опасная граница: кочевые империи и Китай (221 г. до н.э.-1757 г. н.э.) Спб., 2009. С. 38-39.

Крадин Н.Н. Кочевничество в современных теориях исторического процесса// Время мира. Альманах. Вып. 2.

Новосибирск. 2001.

Кульпин Э.С. Цивилизация Золотой Орды// Монгольская империя и кочевой мир. Улан-Удэ, 2004.

Хазанов А.М. Кочевники евразийских степей в исторической ретроспективе// Раннее государство, его альтернативы

и аналоги: Сборник статей. Волгоград, 2006.

Хазанов А.М. Кочевники и города в евразийском степном регионе и соседних государствах//Урбанизация и

номадизм в Центральной Азии: история и проблемы. А., 2004.

Кычанов Е.И. Кочевые государства от гуннов до маньчжуров. М., 1997.

Крадин Н.Н. Кочевники, мир-империи и социальная эволюция// Раннее государство, его альтернативы и аналоги:

Сборник статей.

Кляшторный С.Г., СултановТ.И. Государства и народы Евразийских степей. Древность и средневековье. Спб., 2004