Материалды емес мәдени мұраны зерттеу мәселелері (Академик Ә.Х. Марғұланның зерттеулері негізінде)

  • М А Хамитова Орталық Азия университеті, Қазақстан Республикасы, Алматы қ.

Abstract

Мақалада қазақ халқының материалдық емес мәдени мұрасын зерттеу мәселесі және оның ұрпақтардың рухани байланысын нығайтатын ұлттық сана-сезімнің негізін қалыптастырудағы атқаратын рөлі туралы айтылады. Бүгінгі таңда мәдениеттің барлық түрлеріне оның ішінде рухани мұра мәселесіне ерекше көңіл бөлудің бір себебі: дүниежүзілік өркениеттің негізін құрайтын ұлттық мәдениет, ұлттық өнер және олармен тығыз байланысты әдет-ғұрып, салт-дәстүрлердің азайып, «технизация, урбанизация» деп аталатын үдерістерімен алмасуы. Сол себепті, көптеген музейлер тек қана материалды құндылықтар – артефактарды жинап, сақтап, зерттеу емес, сонымен қатар фольклорды, қоршаған орта, ландшафт, өмір сүру тәсілінің элементтері, әдет-ғұрып, салт-дәстүрлер тағы басқа факторларды енгізу арқылы өздерінің қызығушылық және зерттеу ауқымын кеңейтіп отыр. Материалды мұрамен қатар, материалдық емес мәдени мұраға ерекше көңіл бөліп, тереңінен зерттеу, оны қорғау, келешек ұрпақ санасына жеткізу мәселесі қазақстандық қоғамның өзін-өзі айқындауына, ұлттық және мемлекеттік сана-сезімнің нығаюына, білімділік пен мәдениетаралық түсіністіктің нығаюына терең әсер ететінін академик Әлкей Марғұлан да өз еңбектерінде атап көрсетті.The article is devoted to become relevant in recent years, of the problem «Museum and intangible cultural heritage.» The predominance of processes of the technization, urbanization became particularly pay attention to studying the problems of the spiritual heritage of peoples, who is based on national culture, customs and traditions. Therefore, many museums in the world today, not only collect, store, study material assets in the form of artifacts, as well as expand the range of scientific research to include other factors such as the study of folklore, environment, landscape, elements of way of life, customs and traditions. On the necessity of studying the intangible cultural heritage of spiritual as well as material values once wrote by Academician A.Margulan, as it contributes to the development of the state and national consciousness affects the self-determination of Kazakh society, strengthens education and intercultural understanding.Статья посвящена ставшей актуальной в последние годы проблеме «музей и нематериальное культурное наследие». В связи с преобладанием процессов технизации, урбанизации стали особо уделять внимание изучению проблем духовного наследия народов, основу которой составляют национальная культура, обычаи и традиции. Поэтому многие музеи мира сегодня не только собирают, хранят, изучают материальные ценности в виде артефактов, а также расширяют круг научных интересов с включением других факторов, как изучение фольклора, окружающей среды, ландшафта, элементов способа жизни, обычаи и традиции. О необходимости изучения нематериального духовного культурного наследия наряду с материальными ценностями писал в свое время академик А. Маргулан, так как это способствует развитию государственного и национального самосознания, влияет на самоопределение казахстанского общества, укрепляет образованность и межкультурное взаимопонимание.

References

1 Коссова
И.М. Культурное
наследие
и современный
музей.
– М., 2005. – С. 7-8.
2 http://online.zakon.kz/Document/?doc_id=31385954
Қазақстан
Республикасында
материалдық
емес мәдени
мұраны
қорғау
және
дамыту
жөніндегі
тұжырымдама.
/Қазақстан
Республикасы
Үкіметінің
№408 қаулысы
2013жыл 29 сәуір.
3 Маргулан
А.Х. О характере
исторической
обусловленности
казахского
эпоса
// Известия
Каз ФАН СССР, Сер.историч.
– Алматы,
1946 – № 2 – С. 75–81.
4 Пірәлиева
Г. Әлкей
Марғұлан
және
шоқантану
мәселелері.
/Кеңестік
кезеңдегі
қазақ
әдебиеттанушылары.
– Шымкент,
2010.
5 Каулен
М.Е. Вторая
жизнь
традиции.
– М., 2005. – С. 13-23.
Published
2016-05-10
How to Cite
ХАМИТОВА, М А. Материалды емес мәдени мұраны зерттеу мәселелері (Академик Ә.Х. Марғұланның зерттеулері негізінде). KAZNU BULLETIN HISTORICAL SERIES, [S.l.], v. 76, n. 1, may 2016. Available at: <http://bulletin-history.kaznu.kz/index.php/1-history/article/view/35>. Date accessed: 27 june 2017.
Section
Археология және этнология

Keywords

Академик Ә.Х. Марғұлан, рухани мәдениет, музей, материалды емес мәдени мұра, тұжырымдама, әдет-ғұрып, фольклортану, ауыз әдебиеті, жыр-аңыз, тәлімгерлік тәрбие,Academic A.Kh. Margulan; spiritual culture; Museum; intangible cultural heritage; concept;