Рапорт тюрко-татарского союза борьбы

  • К М Ильясова Институт истории государства, Республика Казахстан, г. Астана

Abstract

В статье представлены предисловие и примечания Рапорта начальника штаба Тюрко-татарского Союза борьбы капитана артиллерии Вафина, касающегося повседневной истории Идель-татарского легиона в годы второй мировой войны. Рапорт найден в личном фонде этнического казаха Турции Сыдықан Ұлужайя. В рамках Государственной Программы «Народ в потоке истории» и благодаря содействию «Фонда исследований тюркского мира» (Turk dunyasi aristirmalari vakfi) в Стамбуле удалось выявить и взять копии ценных материалов, касающихся истории Национально-освободительного движения в эмиграции, а также исторического наследия Алаш. Рапорт из 2,5 страниц был найден среди подшивок журнала «Yena Milli Yol» (Новый национальный путь), который издавался под редакцией Аяза Исхаки в Берлине в 1928-1939 гг. В рапорте характеризуется повседневная жизнь военнопленных легиона Идель-Урал в годы второй мировой войны. Название легиона соотносится с идеей создания государства Идель-Урал, впервые озвученной в брошюре Аяза Исхаки, позднее заимствованная Татарским представительством.In this article, we can find the words of Vafinnin’s report and their Kazakh translations which were written in 1945 depending on the Volga Tatars richest by the artillery captain and chief of the struggle Union against the Turkish-Tatar. This document is from the personal archive of Turkish Kazakh Sidikhan Ulujay. Under the state program «The people in the flow of history» and through the promotion of «Research Fund of the Turkic world» (Turk dunyasi aristirmalari vakfi) were able to identify and take up valuable materials relating to the history of the national liberation movement in exile, as well as the historical heritage of Alash. The report of 2.5 pages. Was found among Sheet magazine «Yena Milli Yol» (New national road), which was published under the editorship of Ayaz Ishaki in Berlin in 1928-1939 gg. In a report characterized the daily life of prisoners Legion Idel-Ural during the Second World War. Title Legion correlates with the idea of creating a state Idel-Ural, first voiced in the brochure Ayaz Ishaki later borrowed Tatar representation.Мақалада Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Еділ-татар легионының күнделікті тарихына қатысты Түрік-татар күрес одағы штабының бастығы, артиллерия капитаны Вафиннің 1945 жылғы Рапорты және автордың оған жазған алғы сөзі мен түсініктемесі берілген. Рапорт Түркия қазағы Сыдықан Ұлужайдың жеке мұрағатынан табылды. «Халық тарих толқынында» атты Мемлекеттік бағдарлама аясында және Ыстамбұл қаласындағы «Түркі дүниесін зерттеу қорының» (Turk dunyasi aristirmalari vakfi) қолдауымен Ұлт-азаттық қозғалыстар мен Алаш қайраткерлерінің тарихына қатысты маңызды құжаттар табылып, көшірмесі алынды. Рапорт 2,5 беттен тұрады. Рапорт 1928-1939 жылдар аралығында Аяз Исхаки редакциялығынан Берлин қаласында шығып тұрған «Yena Milli Yol» (Жаңа ұлттық жол) журналы тігіндісінен табылған. Құжатта Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Идель-Урал әскери тұтқындар легионындағы күнделікті өмірі көрініс тапқан. Легин атауы Идель-Урал мемлекетін қалыптастыру идеясымен тығыз байланысты, бұл идеяны кейін Татар үкіметі қолдаған.

References

Турция,
г. Стамбул,
18 октября,
2014 год
Published
2016-05-10
How to Cite
ИЛЬЯСОВА, К М. Рапорт тюрко-татарского союза борьбы. KAZNU BULLETIN HISTORICAL SERIES, [S.l.], v. 76, n. 1, may 2016. Available at: <http://bulletin-history.kaznu.kz/index.php/1-history/article/view/16>. Date accessed: 19 aug. 2017.
Section
ДЕРЕКТАНУ ЖӘНЕ ТАРИХНАМА

Keywords

вторая мировая война, восточные легионы, легион Идель-татар, рапорт.second world war, east legions, a legion is Idel-Tatar, report.