ғалымКЕҢЕСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҰЛТ МӘСЕЛЕСІ ШЕТЕЛДІК ТАРИХНАМАДА

  • Ш Т Булгауов Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан Республикасы, Алматы қ.

Abstract

Мақалада кеңестік Қазақстандағы ұлт мәселесінің зерттелуі деңгейі анықталады. Мәселенің тарихнамасына шолу жасалады. Тарихнамалық зерттеулердің өте сирек жазылуының себептері, ғылымда үстемдік еткен тұжырым айқындалады. Ұлт мәселесін зерттеудегі ұстанымдардың бағыттары қарастырылады. Тарихнамалық деректердің кеңестік және тәуелсіздік кезеңге сәйкес келетіндігіне назар аударылған. Кеңестік кезеңдегі ғылыми әдебиеттерде тарихи дамудың барлық сатысына формациялық тұрғыда қарайтын, тарихты анықтаудың басқа принциптерін мойындамайтын, қоғамдық-экономикалық формация категориясын жеке дара дәріптейтін, адамзаттың мыңдаған жылдық адамгершілік, өркениеттік жетістіктерін жоққа шығаратын, адамдардың материалдық өндіріспен байланысын өте жоғары қоятын, әлеуметтік-экономикалық салаға «өндірістік қатынас, өндіргіш күш» қатынастарының нәтижесі арқылы ғана қарайтын, «таптық» тұрғыдағы методологиялық зерттеу бағыттары үстемдік еткендігі жазылады.The paper determines the degree of scrutiny of the national question in the Soviet Kazakhstan. An overview of the historiography of historiography of the problem Reveals the causes of rare writing historiographical works, conceptual conclusions dominated in science. Approaches the study of the national guestion. Draws attention to compliance historiographical sources Soviet period and the period nesavisimosti. Written about that in the scientific literature of the Soviet period was dominated by the methodological principles of the class approach to research, all stages of development from the perspective of the history of this formation approach is not recognized by other principles for determining history is identified socioeconomic formation as a single category, attached to nothing civilizational achievem ents centuries of human experience in terms of morality, people become connection with material production is above every relationship, gazing at the socio-economic impacts as a result of the «relations of production, the productive forces.»В статье определяется степень изученности советского национального вопроса в Казахстане. Дан обзор историографии историографии проблемы. Раскрываются причины редкого написания историографических работ, концептуальные выводы, доминировавшие в науке. Рассматриваются подходы исследования национального вопроса. Обращается внимание на соответствие историографических источников советскому периоду и периоду независимости. Пишется о том, что в научной литературе советского периода доминировали методологические принципы классового подхода исследования которые, все этапы развития истории рассматривали с позиции формационного подхода, не признавшие другие принципы определения истории, отожествлявшие общественно-экономическую формацию как единственную категорию, придавшие на нет цивилизационного достижения, многовекового опыта человечества с точки зрения морали, ставшие связь людей с материальным производством выше всякого отношения, смотревшие на социально-экономическую сферу как на результат «производственных отношений, производительных сил».

References

1 Нусупбеков
А., Бисенов
Х. Фальсификация
истории
и историческая
правда.
– Алматы:
Казахстан,
1964. – 4,6,7 бб.;
Д. Кшибеков.
Клеветники
и фалсификаторы
истории
народов
Советского
Казахстана.
– Алматы,
1961.; А.Б.Турсунбаев.
Казахский
аул в трех революциях.
А.: Казахстан,
1967. – 437 б.; А.Туғанбаев.
Октябрьская
революция
и развитие
Казахской
Советской
национальной
государственности.
– Алматы:
Казахстан,
1967.; Г.Ф. Дахшлейгер.
Социально-
экономические
преобразования
в ауле и деревне
Казахстана
(1921-1929 гг.). – Алматы:
Наука, 1965.; А.С. Елагин.
Социалистическое
строительство
в Казахстане
в годы
гражданской
войны
(1918-1920). – Алматы:
Наука, 1966.; С.Н. Покровский.
Разгром
иностранных
военных
интервентов
и внутренней
контрреволюции
в Казахстане
(1918-1920 гг.). – Алматы:
Наука, 1967.; И.И. Минц.
Основные
этапы
изучения
истории
В.О.С. революции
за рубежом
// Зарубежная
литература
об октябрьской
революции.
– М., 1961. /под ред. Акад. И.И. Минца.);
И.М. Краснов.
Некоторые
вопросы
истории
октябрьской
революции
в освещении
американской
буржуазной
иториографии
// Зарубежная
литература
об октябрьской
революции.
– М., 1961. /под ред. Акад.
И.И. Минца.
2 Есмагамбетов
К. Действительность
и фальсификация.
(Англо-
американская
историография
о Казахстане).
– Алматы:
Казахстан,
1976.; О.И. Чеченкина.
Критика
современной
англо-
американской
буржуазной
историографии
политики
Советской
власти
в области
развития
культуры
народов
Средней
Азии и Казахстана.
02.авторефереат.
– М., 1975.; Х.Иноятов.
Против
фальсификации
истории
победы
Советской
власти
в Средней
Азии и Казахстане.
– Ташкент:
«Узбекистан
»,
1976.; Д. Кшибеков.
Критика
буржуазной
фальсификации
опыта
строительства
социализма
в Казахстане.
– Алматы:
Казахстан,
1972.
3 Х.Ш. Иноятов.
Ленинская
национальная
политика
в действий.
Изд.Узбекистан.
– Ташкент,
1973.
4 Кшибеков
Д. Клеветники
и фалсификаторы
истории
народов
Советского
Казахстана.
–Алматы,
1961. – 20 б.
5 Иноятов
Х. Против
фальсификации
истории
победы
Советской
власти
в Средней
Азии и Казахстане.
– Ташкент:
«Узбекистан
», 1976. – 312, 313-317 бб.,
6 Есмагамбетов
К. Действительность
и фальсификация.
– Алматы:
Казахстан,
1976. 155-156 бб.
7 Зиманов
С.З. В.И.Ленин
и советская
национальная
государственность
в Казахстане.
изд. «Наука» КазССР.
– Алматы,
1970. – 91,94,98 бб.
8 Чеченкина
О.И. Критика
современной
англо-
американской
буржуазной
историографии
политики
Советской
власти
в области
развития
культуры
народов
Средней
Азии и Казахстана.
02.автореферат.
– М., 1975. 7 б., К. Есмагамбетов.
Действительность
и фальсификация.
– Алматы:
Казахстан,
1976. 52,57,64-65 б., Д. Кшибеков.
Критика
буржуазной
фальсификации
опыта
строительства
социализма
в Казахстане.
– Алматы:
Казахстан,
1972. 4 б., Х.Ш.Иноятов.
Ленинская
национальная
политика
в действий.
Изд. Узбекистан.
– Ташкент,
1973. 18,20,21,32 бб.
9 Чеченкина
О.И. Критика
современной
англо-
американской
буржуазной
историографии
политики
Советской
власти
в области
развития
культуры
народов
Средней
Азии и Казахстана.
02. автореферат.
– М., 1975. – 16-18 бб.
10 Зарубежная
литература
о национальных
отношениях
в СССР. Вып.1. – М., 1991. – 33 б.
11 Сужиков
Б.М. Национальная
идентификация
и динамика
этнических
процессов
в зарубежных
центральноазиат.
исследованиях.
Институт
ист. и этнологии.
– Алматы,
1997. – 26-27 бб.
Published
2016-05-10
How to Cite
БУЛГАУОВ, Ш Т. ғалымКЕҢЕСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҰЛТ МӘСЕЛЕСІ ШЕТЕЛДІК ТАРИХНАМАДА. KAZNU BULLETIN HISTORICAL SERIES, [S.l.], v. 76, n. 1, may 2016. Available at: <http://bulletin-history.kaznu.kz/index.php/1-history/article/view/13>. Date accessed: 19 aug. 2017.
Section
ДЕРЕКТАНУ ЖӘНЕ ТАРИХНАМА

Keywords

ұлт мәселесі, тарихнама, тарихнамалық деректер, тарихнамалық кезең, методологиялық бағыттар, лениндік ұлт саясаты. national question, historiography, historiographical sources, historiographical period, methodological approaches